Dengbêj Nefise’den 22 kılam

Dengbêj aşk, göç, savaş, ölüm, yas, sevinç gibi toplumsal olayları kılam haline getirerken, kulaktan kulağa nesilden nesile aktarılan bu gelenek kadınların yanık ve gür sesiyle geçmiş tekrar yaşam bulur.

12 Ekim 2017 Perşembe | Kültür-Sanat

PÎROZ ZIRIĞ / ŞIRNAK


Dengbêj aşk, göç, savaş, ölüm, yas, sevinç gibi toplumsal olayları kılam haline getirerken, kulaktan kulağa nesilden nesile aktarılan bu gelenek kadınların yanık ve gür sesiyle geçmiş tekrar yaşam bulur. Çocuk yaşlardan itibaren annesinden öğrendiği dengbêjlik kültürünü devam ettiren 65 yaşındaki Nefise Bağdan, “Annem kılam söylüyordu, ondan öğrendim.  Akşamları karanlıkta yaktığımız ateş etrafında ailecek toplanır ve klam söylerdik” diyor.


Ağıtlarla büyüdü

Annesini ağıtları ve klamları ile büyüyen Bağdan, Kürt kültürünün unutulmaması gerektiğine vurgu yapıyor. Nefise, başlarda kılamlarını sadece aile içinde söylediğini ancak kadına biçilen misyonu babasının kendisine aldığı erbane ile yıktığını ifade ediyor. 

Nefise, zamanla kılamlarına erbanêsi ile eşlik ettiğini söylüyor. 13 yaşından itibaren düğünlerde dengbêjlik yaptığını vurgulayan Nefise, “Hiç kimseden erbanê dersi almadım kendi kendime öğrendim. Köyde düğünlerde söylerdim ya da kız isteme merasiminde söylerdim” diyor.  

Kılamlarına zamanla savaş ve acının rengini aldığını belirten Nefise şöyle devam ediyor: “Eskiden düğünlerde aşk üzerine söylerken, artık kılamlarım katliamlar üzerine döndü. Kılamlarımın konusu eskiden hep mutluluk verici sözler barındırırken artık Kürt halkı üzerindeki katliamları barındırıyor. Mesela Roboski, Cizre bodrumları, Asyalar, Pakizeler, Fidanlar, Saralar, Fatmalar üzerine söylüyorum.”

 

22 özgün kılamım var

300 den fazla kılam bildiğini söyleyen Bağdan, kendisine ait 22 özgün kılamın olduğu söylüyor ve ekliyor: “Kendime ait 22 kılamım var. Bunlar sözleri müziği her şeyi bana ait. Hiçbir şekilde alıntı yapmadım. En son 2 yıl önce öz yönetim direnişlerinde Cizre’de yaşamını yitirenler üzerine bir kılam ele aldım ve o kılamda benim için son oldu” diyor. 


225

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA