El Nusra’dan devir teslim!

İki hafta önce 1500 komando El Nusra çetelerinin kıyafetlerini giyerek İdlib’e geçiş yaptı. Türk devleti Şehba bölgesinde kendisine bağlı Muntasır Billah ile Hemzat taburlarından oluşan yeni bir ordu kuruyor. Tıpkı Cerablus’ta olduğu gibi İdlib, devir teslim töreni gibi Türk devletine teslim edilecek.

11 Ekim 2017 Çarşamba | Haber

NEWROZ OSMAN / ERDOĞAN ALTAN

Kazakistan’ın başkenti Astana’da Rusya, İran ve Türkiye’nin ”çatışmasızlık bölgesi” olarak adlandırdığı İdlib’e düzenlenen operasyon 4’üncü gününe girdi. 

Operasyonun ilk gününde harekete geçen ÖSO’ya bağlı gruplar, İdlib kırsalındaki Atme ve Darit İze kasabalarına girdi. 

Türk ordusunun ilk gün sınırdan top atışlarıyla ön açtığı, rejimin uçaklarla kenti bombalamasından sonra Türk askerleri sınırdaki her iki kasabaya da herhangi bir çatışma yaşamadan yerleşti.

Türkiye basını, Türk ordusunun direnişle karşılaşmamasını El Nusra (HTŞ) ile varılan uzlaşma olarak gösterse de, HTŞ’nin içinde operasyona olumlu bakmayan grupların olduğu ve antlaşmaya yanaşmadıkları belirtildi. Bu grupların Feylek El Şam, Ceyş-ul İslam gibi Suudi Arabistan ve Katar’a yakın gruplar olduğu belirtiliyor.


Efrîn batıdan kuşatılıyor

İran ve Rusya’nın desteklediği operasyonda İdlib’in Türkiye eliyle temizlenmek istendiği saklanmayan bir gerçek. AKP yönetimi ise Esad’a İdlib’i teslim etmenin yanında Efrîn’in kuşatmasını öncelikli plan olarak uygulamaya koydu. Efrîn’e Ezaz ve Mare’den hemen hemen her gece top atışlarıyla saldıran Türkiye’nin, Til Rifat, Minix, Dêr Cemal, Eyn Deqnê hattından İdlib’e açılma arayışını, Efrîn’in batısından da desteklemek istediği kaydediliyor. 


İdlib’te kimler var

Peki son günlerde dünyanın ve bölgenin gündemine düşen İdlib, nasıl bir bölge? Bu bölgede hangi güçler var ve bölge üzerinde ne tür planlar yapılıyor?

2015 yılından bu yana El Nusra çeteleri eyaletin yüzde 90’ını işgal altında tutuyor. Erîha ve Etarib gibi bölgeler El Nusra çetelerinin eyaletteki başlıca merkezleri olarak biliniyor. El Nusra çete komutanlarının çoğu Kafkasyalı olup Etarib bölgesinde yerleşiktir.

Nureddin Zenki, Feyleq El Şam, Türkistan İslam Partisi çeteleri, İdlib’in güneybatı tarafı başta olmak üzere İdlib’de birçok alana yerleşmiş durumda. El Nusra çeteleri ile Ehrar El Şam çeteleri arasında yaşanan çatışmalardan sonra El Nusra çeteleri, Türkiye-Suriye sınırı bölgesinde hakimiyet sağladı ve Ehrar El Şam çetelerini İdlib’in orta ve kuzey bölgesine, yani Efrîn Bölgesinin güney sınırına sürdü.

Ehrar Suriye gibi Suriye Ulusal Koalisyonu SUK’a bağlı diğer taburlar ise, Özgür Suriye Ordusu ÖSO adıyla El Erbein Dağı’na yerleşmiş durumda.


İdlib Türkiye’ye satıldı

Bu yılın Eylül ayında Kazakistan’ın başkenti Astana’da Rusya, Suriye rejimi, Türkiye ve İran arasında İdlib üzerinde anlaşma yapıldı. Bu anlaşmada açıkça İdlib’in Türk devletine satılması söz konusu, peki neye karşılık?

Güvenilir bazı kaynaklar, Türk devletinin İdlib’i işgal etme kararının Erdoğan komutasında 6 Ekim’de Hatay’da yapılan gizli bir toplantı sonucunda alındığını belirtti. Bu toplantıya Türk ordusundan üst düzey yetkililer ile Rus ve İranlılar da katıldı.

Bu gelişmeler, Putin’in Ankara’yı, Erdoğan’ın Tahran’ı ve Suudi Arabistan Kralı Selman’ın Moskova’yı ziyaretiyle ortaya çıkan yoğun diplomasi görüşmeleri sonrasında yaşandı.


Türkiye yeni ordu kuruyor

İdlib konusunda en önemli bölgesel plan, Suriye’nin Şam (Dimeşk), Humus ve Halep gibi kentleri ile Lübnan-Suriye sınırında bulunan, fakat Lübnan sınırları içinde yer alan Arsal bölgesinden ulusal uzlaşma adı altında çıkarılan çetelerin bir çatı altında toplanmasıdır. Acaba geriye kalan muhalif taburlar yok edilerek yerlerine Türk grupları mı yerleştirilecek? Türk devleti yeni çete bir grubu mu oluşturuyor?

Ele geçirilen belgelere göre, Türk devleti Muntasır Billah ile Hemzat adlı taburlardan oluşan yeni bir ordu kuruyor. Şu an Şehba bölgesi sınırlarına yerleşik olan bu gruplar Ezaz, Marê ve El Rai’den (Çobanbey) çekilerek Ezaz’daki Bab El Selam-Öncüpınar Sınır Kapısından geçirilerek Türkiye üzerinden (Kilis-Antep-Hatay üzerinden) İdlib sınırında bulunan Bab El Hewa-Cilvegözü Sınır Kapısından Suriye’ye sevk ediliyorlar.


1500 komando İdlib’e geçti

Öte yandan bazı kaynaklar, Türk devletinin 1500 komando üyesini 15 gün önce El Nusra çetelerinin kıyafetlerini giydirerek İdlib’e geçiş yaptığını ve 35 bin askerden oluşan gücü İdlib’e geçirmeye çalıştığını belirtti. Aynı kaynaklar, bu Türk askerlerinin YPG’nin mevzilerinin bulunduğu Efrîn ve Daritizzê’nin karşısındaki Şêx Berekat ve Aqîl dağları gibi stratejik noktalara yerleştirileceğini aktardı.

Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan, birkaç gün önce Efrin’e geçiş yapmaya hazır olduklarını, bunun da planları dahilinde olduğunu söyledi.


Devir teslim

En önemlisi de Türk devletinin anlaşmalar ve planlar çerçevesinde İdlib’e geçtiğidir. Bu plana göre, Cerablus’taki devir teslim töreni gibi Türk devleti ile El Nusra arasında çatışma çıkmamasına özen gösterilecek. Buradan yola çıkarak El Nusra’nın da bu üst düzey anlaşmanın bir parçası olduğu anlaşılıyor.


Ne pahasına İdlib?

Dörtlü anlaşma ve ittifak bağlamında belki de sorulacak en önemli soru şudur: Ne pahasına İdlib? Türk devletinin Demokratik Kuzey Suriye Federasyonu Projesi’ni başarısızlığa uğratarak ortadan kaldırılması için yapılan tüm planların içinde yer aldığı anlaşılıyor. Türk devletinin İdlib’e geçiş için tüm kapılar ardına kadar açılacak, Türk devleti Ezaz ve El Rai (Çobanbey) gibi yerlerden kendisine bağlı çetelerini çekecek, bunun yerine Rus güçleri bu bölgelere yerleştirilecek. Daha sonra Rusya bu bölgeleri yavaş yavaş Suriye rejimine teslim edecek.


Planda sahil bölgeleri de var

Güvenilir kaynaklara göre, Türk ordusunun belirli sayıda üyesi 8-9 Ekim akşamı İdlib-Türkiye sınırına yakın olan Hatay’ın Reyhanlı ilçesi üzerinden İdlib bölgesindeki Cisir Şixor ile Suriye sahil bölgesindeki Keseb ve Xab Ovası arasındaki alana geçiş yapıp yerleşti. Sözkonusu alana geçenlerin Türk ordusunun subay ve komutanları olduğu, Türk devletinin artık Suriye sahil bölgesi için planını devreye koyduğu belirtiliyor.




2144

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA