İnsani ateşkes mi dediniz efendiler?

08 Mart 2018 Perşembe

NAZMİ GÜR

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK), Suriye’de insani ateşkes uygulanmıyor. Kararı aldıran güçler, bu kararın Suriye’nin tamamında uygulanması konusunda aynı çabayı göstermiyorlar. Rusya desteğindeki Suriye rejim güçleri Doğu Guta’da, Türkiye de Efrîn’de BM’nin insani ateşkesini tanımadan, sivillerin yoğun olarak yaşadığı yerleşim yerlerine yönelik saldırılarını, eş zamanlı olarak sürdürmeye devam ediyorlar. Başta BM Güvenlik Konseyi üyeleri olmak üzere bütün dünya, Suriye’de her gün işlenen insanlık suçlarına seyirci kalıyor.

Yapılan kimi cılız açıklamalar ve çağrılar ise sonuçsuz kalıyor. Ateşkes kararına rağmen ki tartışmasız bir biçimde Suriye’nin tamamını kapsıyor, çatışmalar ve savaş devam ediyor. İnsani yardım konvoyları dahi zaman zaman hedef alınıyor. Bu insani yardımların ulaşmasını bekleyen yüzbinlerce sivil ölümle burun buruna. Doğu Guta ve Efrîn’de devam eden saldırılar, ateşkes öncesi durumu aratmıyor. Birilerinin acelesi var. Kimi küçük hesaplar ve oluşturulmak istenen dengeler, daha fazla insanın hayatına mal oluyor.

Suriye’de giderek derinleşen krizi durduracak asıl güçler sadece seyrediyorlar. Yedi yıldır süren iç savaş yüzbinlerce insanın canına mal oldu. Suriye’de her gün insanlığa karşı suç işleniyor. Her gün savaş suçu işleniyor. BM kimi cılız girişimler dışında Suriye iç savaşının durdurulmasında son derece etkisiz.

2401 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararı ve bu kararın uygulanmasına ilişkin farklı yaklaşımlar ve yorumlar, bu karar daha alınmadan, kadük hale getirildi. Burada Rusya’nın rolünü göz aradı edemeyiz. Ateşkesin uygulanması ve insani yardımın ulaştırılması için iş ağırdan alınıyor. Bu konuda BM yetkilileri; “BM insani yardımı ulaştırmaya hazır ama engeller aşılmadı” açıklamasını yapıyorlar. Doğu Guta ve diğer çatışma bölgelerine insani yardım göndermek için tüm hazırlıklarını bitirdiğini açıklayan BM yetkilileri, gerekli izinler ve geçiş koridorları oluşturulmadığı için yardımları ulaştıramadıklarını söylüyorlar. Kararı alan BMGK, bu kararı uygulamaktan aciz. BMGK 2401 sayılı kararının gereğini yapmayan ve çatışmaları aralıksız sürdüren güçlere karşı hareketsiz ve hiçbir yaptırım uygulamamakta. BM’nin bu pasif tutumu, Suriye’de savaşı sürdüren güçleri cesaretlendirmekte, uluslararası hukuku hiçe sayan bu ülkeler adeta hukuksuzluğu kural haline getirmiş durumdalar.

Otuz gün sürecek olan insani ateşkesi günde 5 saat uygulamak ve insani yardım konvoylarının sivil alanlara ulaşması, yaralı ve hastaların bu sürede tahliye edilmeleri kuşkusuz imkânsız. Rusya Doğu Guta da günde 5 saat uygulaması ile insani ateşkesi fiilen bitirmiş durumda. Efrîn konusundaki onayı ve politikası sürüyor. Üç garantör ülkenin BM’nin insani ateşkes konusunda aldıkları tutum, Suriye’de kaosu ve iç savaşı uzatmaktan başka bir işe yaramıyor.

BMGK’nın ateşkes kararı sonrasında Suriye’deki iç savaşın yarattığı tablo değişmediği gibi, giderek ağırlaşıyor. Astana ve Soçi süreçleri ve dayatılan garantörlük ise ‘’çözüm’’ olmaktan çok sorunu giderek ağırlaştırıyor. Daha fazla sivil yaşamını yitiriyor. Yüzbinlerce insan yerinden edilerek BMGK kararlarını hiçe sayan güçlerin "etnik temizlik’’ kampanyalarının hedefi oluyor. Açlığa ve ölüme terkedilen yüzbinlerce sivil kimsenin umurunda değil. Dökülen timsah gözyaşlarının ise hiçbir inandırıcılığı yok. Daha fazla yıkım ve tahribat ülkeyi ve halkları tüketmenin eşiğine taşıyor.

Suriye’de hava sahasını kontrol eden Rusya, Efrîn’de hava sahasını Türkiye’ye açarak Astana ve Soçi süreçlerini de bitirdiğini ilan etmiş durumda.



1094
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA

Yazarın Tüm Yazıları: