Ezmna dilsoz girdan: x Senan

abdulazizogur@hotmail.com | 10 Ocak 2018 arşamba

AZZ OGUR

roka x Senan di tasavuf de bihztirn metafor a hema hema li tevahiya edebiyatn Rojhilata Navn bandor kiriye. Li  gor nernek avkaniya w hadseke Hz. Muhemed a ji bo nandana xirabiya alkol ye. L bel belavbna v rok li Rojhilata Navn, nivsandina w ji aliy Ferdd-din Attar (1158-1230) ve ye. Di pirtka Mantikut-Teyr (ziman teyran-meclsa teyran) de mna rokeke dirj cih digire. Di wje tasawfa Kurdan de j cihk giran v rok heye. Pit Attar bi 350-400 sal Feqiy Teyran (1590-1660) x Senan an x Senaniyan bi form naverekoke pkettir nivsandiye. 


rok a x Senan

x Senan (Sanaa-Yemen) alim, ewliya pengek ol y tgihit ye. Li gor Attar 400, li gor Feq 600 derw, opdarn w hene. x li pey xweneke dtiye die welat Rman (Ermenistan). Li wir keeke bedew dibne dib muptela aiq w.  Ji bo gihandina evna xwe, x her tit li dij bawar ola xwe dike. Li ser daxwaza evndara xwe x arab vedixwe, dibe ivan berazan dibe xiristiyan, putperest Quran diqetne-diewitne. 

Li ser v yek baweriya derwan p namne vedigerin welat xwe. L bel mrdek w y dilsoz ku tevl sefera x nebye derwan dide pey xwe, dikeve r t welat Rm. Bi vegera murdan re x Senan j bi rewa sosret a ketiy haydar dibe, bi xwe t vedigerin Hicaz. Kea Rm a tinaz xwe bi x dike, rastiya evn dibne, poman dibe v car ji bo xwe bigihne w ew dikeve r . x Senan j hs dike ji bo xwe bigihne kea Xiristiyan pade dizvire l bel li ol di reweke peran de w dibnin. Kea Xiristiyan lborn dexwaze, dibe misilman li wir dimire. 

Ferdd-din Attar hewl dide rewa x Senan mna mestbna ji ber evn bandorn arab rove bike. Yan weke musbetek a ji hezan neshet bi bandortir v rok vedibje. L di encam de bi poman misilmanbn a kea bedew a xiristiyan rok bi daw dike. x Senan j vedigern ser cawher w dibe evliya, alim pengek ol y mna ber


x Senan a Feqiy Teyran 

Feqiy Teyran x Senan de nerna kevneop red dike. Li gor Feq eqa lah di eqa dinyay re derbas dibe. Rya xwe gihandina eqa lah bichanna pwistiy eqa dinayay ye. x Senan evndar e. Lewra eq, evn fedakariya ji bo w j snoran nas nake. 

Lewra x Senan gihitiye kemal tita dike j bi zanebn e. Ne bandora arab, ne korbna ji ber evn, ne j arenseke blpirsn a ber hatiya nivsandin e. x Senan bi zanebn her tit di rya evn de feda dike. Ji xwe bedewiya kea xiristiyan teceliya nra Xwed y. Lewra ji bo xwe gihandina menzl, yan Xwed, her tit dide ber avan. Ew ba dizane; heya xwe, yan kesayetiya xwe, xirr, rmet hem titn tkildar v dinyay tine neke, ji hol raneke nagihije menzl. 

Feq bi van gotinn li jr tgihitin, kamlbn serwext bi zanebn avtina her gav ya x Senan bi gotinn li jr n tn wateya x Senan erab bi a venexwar. Bi a ne Ermenstan. Mna Msa w j teceliya te dt. a, qisr a dtina te i ye? peyama bingehn dide: 


mey neno eyx senan xelet

ew ne nv ermenistan xelet

misl msa w tecellaya te d

tu d kan xeta han xelet

w ned bejna te day qiyas

hikmet lew ye burhan xelet

 

Feqiy Teyran di dawiy de dibje, roka x Senan di heman dem de roka w ye j. 


Encam peyamn herdem 

Li gor nerna min x Senan rokeke herdem ye. Fedakar, bedel n ji bo xwe gihandina hedef vedibje. Dsa xwe bik kirin a dunyev t wateya mezinbna mirov a manev. x Senan ezmmeke. Li gor ola slam ji ber kirinn her xirab n li dij v ol ji rewa x Senan jrtir ketinek tuneye. L bel di dawiy de em dibnin x Senan ji v ezmn xwurtir, bihztir derdikeve. 

Li gor Feq ezmn di rastiy de ne ya x Senan e, ya drw, murd opdar w ye. Di vir de dilsoz baweriya wan a bi rber wan re t mthan kirin. Dilsoz, xwe gihandina hedef, bawer xwebexiy dixwaze. 



343
YEN ZGR POLTKA

Yazarn Tm Yazlar: