İsviçre vatandaşı olmak artık daha zor

09 Ocak 2018 Salı

SERKAN DEMİREL

1 Ocak 2018 tarihi itibariyle yürürlüğe konulan yeni yasa ile birlikte İsviçre vatandaşlığına sahip olmak daha da zorlaştırıldı. İsmini sık sık refah düzeyi en yüksek ülkeler arasında gördüğümüz veya duyduğumuz İsviçre’de, vatandaş olmak, artık bir hayalden ibaret. İsviçre Federal Konsey’in onayıyla 2018 itibariyle yürürlüğe konulan vatandaşlık yasasında neler var bunlara yakından bakmakta fayda var. 

Yasaya göre İsviçre vatandaşlığına başvurmanın temel şartı C kimliğine sahip olmak. Yani C kimliğine sahip olmayanların vatandaş olma hakları ortadan kaldırıldı. C kimliği edinmenin koşulu ise İsviçre’de en az 10 yıl ikamet etmek. Bu 10 yılın son 5 yılında en az 3 yıl İsviçre’de ikamet edilmesi gerekiyor. C ve B kimliğine sahip olanların ülkede kalma süreleri tam sayılırken, F kimliğine sahip olanların ülkede yaşama yıllarının yarısı sayılacak. İltica sürecinde verilen N kimlik ile ülkede kalma yılları ise oturum hakkı daha tanınmadığı için sayılmıyor. 

Buna karşı ise 3 jenerasyon olarak tanımlanan 8-18 yaş arası ikamet süreleri ise çift sayılıyor. Yani İsviçre’de doğan ve C kimliğine sahip olan bir çocuk, 9 yaşında vatandaşlığa başvurma hakkına sahip. Bazı kanton belediyeleri, C kimlikli çocuklarda anne ve babanın sosyal yardım alma durumu da dikkate almıyor. 

Yeni yasaya göre vatandaşlık hakkına sahip olmak, sadece ülkede kalma süresiyle de sınırlı değil. C kimliğine sahip olan birisine vatandaşlığa başvurması için başvurudan önceki 3 yıl içerisinde sosyal yardım almama şartı da koşuluyor. Yine İsviçre’de herhangi bir sicil ve icra kaydının olmaması da gerekiyor. Vatandaşlık hakkından yararlanacaklarda aranan en temel koşulların başında entegrasyon vazgeçilmez rol oynuyor. C kimliğine sahipseniz ve ekonomik özgürlüğüz olsa bile İsviçre’ye ‘entegre’ olamamışsanız İsviçre vatandaşı olmanız imkânsız. Entegre şartlarında İsviçre kültürünü ve yaşantısını benimseme, İsviçreliler ile olan ilişkiler, İsviçre’nin tarihi ve siyasi yapısına yönelikte bilgi sahibi olmak ve en önemlisi ülkenin resmi dillerinden İtalyanca, Fransızca veya Fransızcadan birisini bilmek gerekir. Bilmek derken vatandaşlığa başvururken, herhangi bir dili bildiğinize yönelik uluslararası alanda kabul gören B1 seviyesine ait bir sertifika sunmanız gerekecek. 

Vatandaşlık hakkına sahip olmak için yukarıda anlatmaya çalıştıklarım ülke genelinde kabul görecek kriterler, ama her kanton veya belediye bu kriterlere ek olarak daha ağırlaştırılmış koşullar sunma hakkına sahip. Önceki yılları oranla vatandaşlık kriterlerini en çok zorlaştıran C kimliğine sahip olma şartı. Çünkü; koşulları yerine getiren herkese, C kimliği verilecek diye bir hak veya bir yasa yok İsviçre’de. Yani ikamet ettiğiniz kantonun 10 yıldan sonra size C kimliği verme zorunluluğu yok. Hal böyle olunca İsviçre’de ne kadar yaşadığınızın bir anlamı yok, eğer C kimliğimiz yoksa vatandaşlık hakkımızda yok…

Avrupa ülkelerine oranla vatandaşlık haklarını gün geçtikçe daha da zorlaştıran İsviçre, bu yöntemle ülkede yabancı kökenli İsviçre vatandaşı oranın artmasının önüne geçmek istiyor. Federal İstatistik Ofisi’nin 2017 raporlarına göre ülkenin nüfusu 8,42 milyona ulaşırken, bu rakamın 2,1 milyonunu ise yabancılar oluşturuyor. Yani ülke nüfusunun yüzde 20’sinden fazlasını yabancılar oluşturuyor. Ülkedeki aşırı sağ partilerin veya ırkçı kesimlerin dönem dönem hedefe koymaktan geri durmadığı bu kesimin İsviçre’ye nasıl bir katkısı var? Onu da başka bir yazıda ele almakta fayda var… 



1117
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA

Yazarın Tüm Yazıları: